طلوع یا غروب؛ آیا عکس میتواند بگوید
خورشید روزی دو بار در همان زاویهٔ پایین میایستد، و یک تصویر ساکن بهندرت اعتراف میکند از کدام سرِ روز آمده است.
از نظر هندسی این دو ساعت تقریباً دوقلو هستند. در یک روز مشخص، خورشید صبح و عصر با زاویهای یکسان از افق میگذرد، پس طول سایهها و گرمای نور مایل تقریباً مو به مو تکرار میشود. عکاسها از دیرباز میدانند که عکس طلوعی که زیرش نوشتهاند غروب، کمتر پیش میآید کسی اصلاحش کند، و بیشتر مجموعههای والپیپر هم این دو را بیآنکه کسی متوجه شود قاطی کردهاند.
سرنخها بیشتر در هوا هستند تا در خورشید. بعد از شبی صاف، زمین سرد شده و هوای نزدیک زمین اغلب ساکن است، برای همین صبح با خودش مه درهها، شبنم روی علفها و دریاچههایی میآورد که آنقدر صافاند که بازتابی را نگه دارند. عصر بعد از روزی از گرما، باد و رفتوآمد ماشینها میرسد که گردوغبار و غبارِ رقیق را بالا میبرند، و این بخشی از دلیلِ آن است که آسمان غروب بیشتر به نارنجی تند و سرخ میزند، در حالی که طلوع کمرنگتر و کمی پاکتر به نظر میآید. بعد هم نشانههای کوچک هست: چراغهای خیابانی که هنوز روشناند، جادههای خالی، لایهای از شبنمِ یخزده که هنوز کسی رویش راه نرفته.
هیچکدام از اینها قطعی نیست، و صبحی مهآلود یا عصری که باران شستهاش میتواند نشانهها را کاملاً جابهجا کند. اینکه نور دارد میآید یا میرود چیزی است که بیننده با خودش به تصویر میآورد، و همان قاب ممکن است ساعت هشت صبح شبیه آغاز باشد و ساعت شش عصر شبیه پایان. برای صفحهای که هم صبح باز میشود و هم عصر، شاید همین ابهام مفیدترین چیزی باشد که یک عکس میتواند بدهد.