Uskoki: dlaczego dawne wieżowce zwężają się w miarę wznoszenia

Wystarczy spojrzeć na Empire State Building albo na wiele wieżowców jego pokolenia: sylwetka zwęża się stopniami, jak stos pudeł, z których każde jest nieco mniejsze od poprzedniego. Te stopnie nazywa się uskokami i powstały mniej z gustu, bardziej z prawa. W 1915 roku Equitable Building wyrósł prosto z działki na dolnym Manhattanie i rzucił cień, o którym często mówi się, że miał prawie siedem akrów; miasto odpowiedziało uchwałą strefową z 1916 roku.

Przepis zakładał pochyłą płaszczyznę wznoszącą się od środka ulicy. Budynek mógł iść pionowo w górę do wysokości zależnej od szerokości ulicy, potem musiał cofnąć się za tę płaszczyznę, raz za razem, aż zostawała tylko wieża zajmująca jedną czwartą działki, która mogła rosnąć bez ograniczeń. W latach dwudziestych ilustrator Hugh Ferriss narysował tę maksymalną bryłę jako ciemne, jakby wyrzeźbione masy, a architekci zaczęli traktować stopnie jak materiał do projektowania, a nie ograniczenie do ukrycia. Gdy w 1961 roku Nowy Jork przepisał reguły, wymieniając wysokość na otwarte place, stopniowany profil ustąpił miejsca gładkim płytom.

Na zdjęciach uskoki najłatwiej odczytać przy niskim słońcu lub na tle bladego nieba, kiedy każdy gzyms łapie własny pas światła, a szczyt wieży zamienia się w serię cienkich poziomych linii. Taki rytm daje obrazowi miasta wyraźny pionowy kręgosłup i dużo wolnego nieba wokół, co sprawdza się na pulpicie. W tym ujęciu stopnie nadal robią to, do czego je zapisano: zostawiają miejsce na światło.