Kielzog: de hoek die het water vasthoudt
Van bovenaf laat een boot een V achter zich, en bij de meeste boten op diep water opent die V zich vrijwel onder dezelfde hoek, hoe snel ze ook varen.
Vanaf een drone of een klif is een varende boot een klein punt dat twee rechte lijnen over het water sleept. In 1887 rekende Lord Kelvin uit waarom die lijnen precies daar liggen: de golven die een bewegend voorwerp maakt, interfereren en stapelen zich op langs een rand van ongeveer 19,5 graden aan weerszijden van de koers. De hele V is dus bijna 39 graden, en hij valt ongeveer gelijk uit voor een eend, een veerboot en een roeiboot, zolang het water diep is.
Snelle boten buigen de regel een beetje. Metingen die in 2013 werden gepubliceerd, lieten zien dat het kielzog smaller wordt zodra een romp snel genoeg gaat voor zijn lengte; daarom kan een speedboot een scherpere V trekken dan een veerboot. Binnen de V ligt een tweede patroon, korte gebogen kammen dwars over het spoor, en vlak achter de achtersteven een band wit water waar de schroef lucht in de zee heeft geslagen. Op een windstille dag blijven de twee buitenste lijnen honderden meters verder leesbaar, als de boot zelf allang weg is.
Op een foto recht van boven doet deze meetkunde het meeste compositiewerk. De boot is piepklein, het water een vlak kleurveld, en het kielzog levert twee diagonalen die het kader uit lopen. Op een bureaublad is het het open einde van de V dat ruimte vraagt, dus een beeld waarin de boot in de ene hoek ligt en de lijnen naar de andere uitwaaieren, laat een rustige kant over voor de iconen, met alleen blauw en de vage ribben van de golven.
