Düz Bulut Tabanları: Havanın Suya Döndüğü Yükseklik

İyi hava kümülüsü üst tarafında dilediğini yapabilir, alt tarafında neredeyse hiçbir şeyi. Tepeler siz bakarken kaynar, yan yatar, biçim değiştirir; tabanlar tek bir düzlemde durur, sanki gökyüzünün bin iki yüz metrede bir döşemesi varmış da bulutlar onun üstüne bırakılmış gibi. Görüş alanındaki bütün bulutlar aynı döşemeyi paylaşır, işin tuhafı da budur: birbirine değmeyen yüz ayrı hava kütlesi, yükseklik konusunda birkaç metrelik farkla anlaşmıştır.

Sebebi hepsinin aynı şeyi ölçüyor olması. Yerde ısınan hava yükselir ve her yüz metrede yaklaşık bir derece soğur, nemini de yol boyunca yanında taşır. Sıcaklığının çiy noktasına eriştiği yükseklikte buhar yoğuşur ve görünür hale gelir; o çizginin altında havadaki su miktarı aynıdır, yalnızca hâlâ gaz halindedir. Meteorolojide buna yükselme yoğuşma seviyesi denir ve yerden kestirilebilir: sıcaklık ile çiy noktası arasındaki farkı Celsius cinsinden alın, her derece için kabaca yüz yirmi metre sayın.

Bir fotoğrafta düz taban, kaynayan tepenin yapamadığını yapar: ufkun üstüne ikinci bir yatay çizgi koyar ve göz onu nesne değil, tavan diye okur. Alt yüzler gridir, çünkü ışık bulutun içinden geçerken saçılıp dağılmıştır; böylece görüntü kendiliğinden aydınlık tepelere, gölgede kalan düz tabanlara ve aradaki maviye ayrılır. Havanın kendi başına kurduğu bir kompozisyondur ve ekranda ayakta kalır, çünkü çizgi bir sıra simgeyi altına alacak kadar düzdür ve onlarla tartışmaz.