Trời âm u: một ngày đến mà không mang theo bóng

Mặt trời rộng nửa độ, nên ngày quang mây các cạnh đổ xuống rất gắt và chỉ một chiếc lá cũng in được cái bóng còn đọc rõ đường viền. Đẩy một lớp mây chắn trước nó, nửa độ ấy nở ra thành cả vòm trời: ánh sáng đến từ mọi phía cùng lúc, cái bóng mất viền trước rồi mất luôn phần lõi. Dưới chân chỉ còn một vệt sẫm mờ ở chỗ vật chạm đất.

Màu lại ngoan hơn nhiều người tưởng. Không còn những điểm loá làm bạc mặt vật, xanh đọc ra đúng là xanh và vỏ cây ướt ngả sang nâu gần như đen; khoảng cách giữa chỗ sáng nhất và tối nhất trong khung thu lại còn hai ba khẩu, nên chụp cận cảnh và chân dung cứ lặng lẽ trôi về những buổi chiều nhiều mây. Thứ duy nhất ngày ấy không chịu cho là chính bầu trời: một trần nhà trắng phẳng, chẳng viết gì lên đó.

Thế là cách đóng khung đổi theo: bớt trời, thêm đất, và hình khối gánh phần sức nặng thường do ánh sáng gánh. Những bức chụp kiểu này không có một điểm sáng nhất, không góc nào kéo mắt về rồi giữ lại. Nằm sau một hàng biểu tượng, điều đó lặng lẽ có ích: chữ đặt chỗ nào trong khung cũng đọc được, và tấm ảnh chờ chứ không tranh.