Chụp thẳng xuống: bóng trốn đi đâu

Chiếc máy ảnh chĩa thẳng xuống đất làm một cuộc đổi chác kỳ lạ. Nó giao nộp đường chân trời, và theo đường chân trời là mọi cảm giác về trên với dưới: con sông đọc ra như một bộ rễ, cảng biển như một bảng mạch, thửa ruộng vừa cày như mảnh vải nhung kẻ. Trong khung hình không có gì đứng, nên cũng chẳng có gì cao được; mắt mất đi một con người hay một cái cây để làm thước, đành đọc toàn bộ cảnh như một hoa văn.

Từ góc ấy bóng cũng cư xử khác. Gần giữa trưa mặt trời gần như ngay trên đỉnh đầu, mọi vật gấp bóng mình xuống dưới chân, nên khung hình chụp thẳng đứng vào giờ đó trông như được vẽ hơn là được chụp. Quay lại sau hai tiếng: cần cẩu, cây dừa, cột đèn, mỗi thứ trải một vệt sẫm trên mặt đất, và những vệt ấy là manh mối duy nhất còn lại về chiều cao. Người chụp từ trên không chuộng giờ đó vì một lẽ đơn giản — bóng chính là bản vẽ mặt đứng.

Thứ mà góc nhìn này giữ lại là màu và mép: đường cát chạm nước, chỗ mái nhà dừng và con phố bắt đầu. Cũng vì thế những bức như vậy sống rất yên với màn hình làm việc. Không có bầu trời nào tiếc phải che, không có nhân vật nào đứng giữa khung chờ được nể; cửa sổ cứ chiếm nửa màn hình, bức ảnh vẫn thản nhiên chạy tiếp bên dưới.